Poradnik
Barnehage i szkoła w Norwegii: słowniczek rodzica i gotowe wiadomości do nauczyciela
Agnieszka Fronczak, lektorka norweskiego · Aktualizacja: · ok. 8 minut czytania
W skrócie
Barnehage to norweskie przedszkole dla dzieci od 1. roku życia do pójścia do szkoły, a szkoła zaczyna się w roku, w którym dziecko kończy 6 lat. Z przedszkolem i szkołą kontaktujesz się zwykle przez aplikację albo e-mail, dlatego najbardziej przydają się krótkie wiadomości. Poniżej znajdziesz słowniczek rodzica, 10 gotowych wiadomości do skopiowania, pytania na zebranie i rozmowę o rozwoju dziecka oraz zasady, kiedy chore dziecko zostaje w domu.
Kiedy dziecko idzie do norweskiego przedszkola albo szkoły, norweski przestaje być tylko Twoją sprawą. Codziennie dostajesz wiadomości o wycieczkach, ubraniach na zmianę i zebraniach. Raz na jakiś czas siadasz do rozmowy z nauczycielem. Zebrałam tu słowa i gotowe zdania, które pomogą Ci odpisać szybko i bez stresu.
Jak działa barnehage i szkoła w Norwegii
| Etap | Wiek dziecka | Po norwesku |
|---|---|---|
| Przedszkole | od 1. roku życia do pójścia do szkoły | barnehage |
| Szkoła podstawowa, klasy 1–7 | od roku, w którym dziecko kończy 6 lat | barneskole |
| Szkoła podstawowa, klasy 8–10 | ok. 13–16 lat | ungdomsskole |
| Szkoła średnia | od ok. 16 lat | videregående skole |
| Świetlica szkolna, klasy 1–4 | 6–10 lat | SFO (skolefritidsordning) |
Dziecko ma prawo do miejsca w barnehage, jeśli skończy rok najpóźniej do końca listopada i złożysz wniosek w głównej rekrutacji. W wielu gminach termin to 1 marca, na przykład w Bergen. W SFO część godzin jest dla klas 1–3 bezpłatna, zwykle około 12 godzin tygodniowo. Dokładne zasady i ceny sprawdzisz w swojej gminie.
Słowniczek rodzica: barnehage
| Po norwesku | Po polsku |
|---|---|
| avdeling | grupa, oddział |
| pedagogisk leder | wychowawca prowadzący grupę |
| barnehagelærer | nauczyciel przedszkolny |
| assistent | pomoc nauczyciela |
| tilvenning | adaptacja |
| levering / henting | przyprowadzanie / odbieranie |
| hentetid | godzina odbioru |
| hvilestund, sovetid | odpoczynek, drzemka |
| skiftetøy | ubrania na zmianę |
| regntøy, ullundertøy | ubranie przeciwdeszczowe, bielizna z wełny |
| matpakke, matboks | drugie śniadanie, pudełko na jedzenie |
| turdag | dzień wycieczki |
| månedsplan, ukeplan | plan miesiąca, plan tygodnia |
| navnelapp | naszywka z imieniem |
| foreldresamtale | rozmowa z rodzicami |
Słowniczek: szkoła i SFO
| Po norwesku | Po polsku |
|---|---|
| kontaktlærer | wychowawca klasy |
| rektor | dyrektor szkoły |
| trinn | klasa (rok nauki), np. 3. trinn |
| ukeplan | plan tygodnia z zadaniami |
| lekser | zadanie domowe |
| friminutt | przerwa |
| gymtøy | strój na WF |
| fravær | nieobecność |
| permisjon | zwolnienie z zajęć |
| helsesykepleier | pielęgniarka szkolna |
| foreldremøte | zebranie z rodzicami |
| utviklingssamtale | rozmowa o rozwoju ucznia |
| foreldrekontakt | przedstawiciel rodziców w klasie |
| FAU | rada rodziców |
Gotowe wiadomości do nauczyciela
Norweskie wiadomości do szkoły są krótkie i bezpośrednie. Wystarczy „Hei!” na początek i imię na końcu. Za [Navn] wstaw imię dziecka.
| Po norwesku | Po polsku |
|---|---|
| Hei! [Navn] er syk i dag og blir hjemme. Hilsen Anna | Cześć! [Imię] jest dziś chory / chora i zostaje w domu. Pozdrawiam, Anna |
| Hei! [Navn] kommer litt senere i dag, ca. kl. 10. Vi skal til tannlegen. | Cześć! [Imię] przyjdzie dziś później, ok. 10. Idziemy do dentysty. |
| I dag blir [Navn] hentet av bestemor. | Dziś [Imię] odbierze babcia. |
| Vi henter [Navn] tidligere i dag, kl. 14. | Odbierzemy dziś [Imię] wcześniej, o 14. |
| Takk for beskjed! Vi tar med skiftetøy i morgen. | Dziękuję za informację! Jutro przyniesiemy ubrania na zmianę. |
| Jeg forstår ikke helt informasjonen om turdagen. Hva må vi ta med? | Nie do końca rozumiem informację o wycieczce. Co musimy zabrać? |
| [Navn] er allergisk mot nøtter. | [Imię] ma uczulenie na orzechy. |
| Kan vi avtale en kort samtale om hvordan [Navn] har det? | Czy możemy umówić się na krótką rozmowę o tym, jak [Imię] się czuje? |
| Vi søker om permisjon for [Navn] fra [dato] til [dato]. Vi skal i et familieselskap i Polen. | Prosimy o zwolnienie [Imię] z zajęć od [data] do [data]. Jedziemy do Polski na uroczystość rodzinną. |
| Kan vi få tolk på foreldresamtalen? | Czy na rozmowie z rodzicami może być tłumacz? |
O zwolnienie z zajęć szkolnych proś z wyprzedzeniem. Decyzję podejmuje szkoła.
Zebranie i rozmowa o rozwoju dziecka
Foreldremøte to zebranie dla rodziców całej grupy albo klasy. Utviklingssamtale to rozmowa w cztery oczy z wychowawcą, w szkole zwykle dwa razy w roku. W barnehage taka rozmowa nazywa się zwykle foreldresamtale. Przygotuj sobie dwa, trzy pytania wcześniej.
| Po norwesku | Po polsku |
|---|---|
| Hvordan har [Navn] det med de andre barna? | Jak [Imię] dogaduje się z innymi dziećmi? |
| Har [Navn] noen gode venner her? | Czy [Imię] ma tu dobrych przyjaciół? |
| Hvordan går det med norsken? | Jak idzie mu / jej norweski? |
| Hvordan går det faglig? | Jak idzie mu / jej w nauce? |
| Hva kan vi øve på hjemme? | Co możemy ćwiczyć w domu? |
| Er det noe vi bør vite? | Czy jest coś, o czym powinniśmy wiedzieć? |
Zdania, które możesz usłyszeć od nauczyciela:
| Po norwesku | Po polsku |
|---|---|
| Han / hun er flink til å tegne. | Dobrze mu / jej idzie rysowanie. |
| Han / hun trenger litt mer støtte i lesing. | Potrzebuje trochę więcej wsparcia w czytaniu. |
| Vi jobber med å vente på tur. | Ćwiczymy czekanie na swoją kolej. |
| Han / hun er en god venn. | Jest dobrym kolegą / dobrą koleżanką. |
Kiedy dziecko jest chore
Dziecko z gorączką zostaje w domu. Po kilku dniach choroby przedszkola zalecają zwykle jeszcze jeden dzień bez gorączki w domu, zanim dziecko wróci (przykładowe zasady gminy Bærum). Szczegóły podaje Twoje przedszkole.
Na opiekę nad chorym dzieckiem masz dni opieki (omsorgsdager): przy jednym albo dwojgu dzieciach do 10 dni na rodzica w roku, przy trojgu i więcej do 15 dni, do końca roku, w którym dziecko kończy 12 lat. Przez pierwsze trzy dni zwykle wystarczy Twoje zgłoszenie, później pracodawca może poprosić o zaświadczenie od lekarza (Virke).
| Po norwesku | Po polsku |
|---|---|
| Barnet mitt er sykt, jeg må være hjemme i dag. | Moje dziecko jest chore, muszę dziś zostać w domu. |
| Han / hun har feber. | Ma gorączkę. |
| Han / hun har kastet opp i natt. | W nocy wymiotował / wymiotowała. |
| Han / hun er feberfri og kommer tilbake i morgen. | Nie ma już gorączki i wraca jutro. |
Więcej zdań na wizytę u lekarza znajdziesz w rozmówkach u lekarza.
Twój norweski a szkoła dziecka
Wiadomości przez aplikację przetłumaczysz translatorem. Trudniej z rozmową na żywo: nauczyciel mówi szybko, czasem w dialekcie, a Ty chcesz dobrze zrozumieć, co dzieje się z Twoim dzieckiem. Taką rozmowę możemy przećwiczyć na lekcjach indywidualnych. Jeśli wolisz uczyć się regularnie z innymi, sprawdź kurs norweskiego online w małej grupie, z terminem dopasowanym do grafiku uczestników, także wieczorem.
Najczęstsze pytania o barnehage i szkołę w Norwegii
Od kiedy dziecko może iść do barnehage?
Od pierwszego roku życia. Dziecko ma prawo do miejsca, jeśli skończy rok najpóźniej do końca listopada, a rodzic złoży wniosek w głównej rekrutacji gminy.
Co to jest SFO?
Skolefritidsordning, czyli opieka po lekcjach dla dzieci z klas 1–4. Dla klas 1–3 część godzin jest bezpłatna. Zasady i ceny ustala gmina.
Co to jest utviklingssamtale?
To rozmowa rodzica z wychowawcą o rozwoju i nauce dziecka, w szkole zwykle dwa razy w roku.
Jak napisać do nauczyciela, że dziecko jest chore?
Wystarczy krótka wiadomość: „Hei! [Navn] er syk i dag og blir hjemme. Hilsen [Twoje imię]”.
Czy na rozmowie z nauczycielem może być tłumacz?
Możesz o to poprosić. Napisz wcześniej: „Kan vi få tolk på foreldresamtalen?”.
Bezpłatna konsultacja
Porozmawiajmy o Twoim norweskim.
Zostaw kontakt, a odezwę się i porozmawiamy o Twoim celu. Pomogę Ci ułożyć plan nauki i dobrać formę zajęć: grupę osób na podobnym poziomie albo lekcje indywidualne.
Konsultacja jest bezpłatna i do niczego Cię nie zobowiązuje. Płacisz dopiero za zajęcia, na które chodzisz.
