Poradnik

Przeprowadzka do Oslo: pierwsze tygodnie w Norwegii krok po kroku

Agnieszka Fronczak, lektorka norweskiego · Aktualizacja: · ok. 8 minut czytania

W skrócie

Jeśli przeprowadzasz się do Oslo do pracy z Polski, w pierwszych tygodniach rejestrujesz się na policji jako obywatel lub obywatelka EOG (przy pobycie dłuższym niż 3 miesiące), składasz wniosek o kartę podatkową (skattekort), a przy pobycie dłuższym niż 6 miesięcy zgłaszasz przeprowadzkę do rejestru ludności i dostajesz norweski numer identyfikacyjny. W Oslo załatwisz to w jednym miejscu: w centrum SUA przy Schweigaards gate 17. Dopiero z numerem otworzysz konto w banku, dostaniesz lekarza rodzinnego i zapiszesz dziecko do przedszkola. Poniżej znajdziesz kolejność kroków, słowniczek i zwroty na wizytę w urzędzie.

Pierwsze tygodnie w nowym kraju to dużo urzędów, formularzy i listów po norwesku. Najwięcej nerwów kosztuje zwykle kolejność: bez numeru identyfikacyjnego nie założysz konta, bez konta nie zapłacisz przez Vipps, a bez numeru nie zapiszesz dziecka do przedszkola. Zebrałam tu kroki w kolejności, w jakiej najczęściej się je załatwia, i zdania po norwesku, które przydadzą się przy okienku.

To poradnik językowy i ogólna ściąga. Zasady się zmieniają, dlatego przed wizytą sprawdź szczegóły na stronach urzędów, do których linkuję.

Zanim wyjedziesz: dokumenty

Spakuj oryginały i zrób kopie:

  • paszport albo dowód osobisty, ważny przez cały czas formalności,
  • umowę o pracę (arbeidsavtale),
  • umowę najmu (leiekontrakt), najlepiej na co najmniej 6 miesięcy,
  • akty urodzenia i małżeństwa, jeśli przeprowadzasz się z rodziną,
  • Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) na pierwsze tygodnie.

Na wizytę w urzędzie zabierz oryginały i kopie. Policja zaznacza, że dokumenty rodzinne z niektórych krajów wymagają apostille albo legalizacji, więc przy rezerwacji sprawdź listę dokumentów (SUA, najczęstsze pytania).

Krok 1: rejestracja w SUA

Jako obywatel lub obywatelka Polski możesz mieszkać i pracować w Norwegii bez pozwolenia. Jeśli zostajesz dłużej niż 3 miesiące, musisz się zarejestrować na policji i dostać zaświadczenie o rejestracji (registreringsbevis). Główna zasada: rejestrujesz się w ciągu 3 miesięcy od przyjazdu.

W Oslo rejestracja odbywa się w centrum SUA (Servicesenter for utenlandske arbeidstakere), czyli w punkcie obsługi pracowników z zagranicy. Pod jednym adresem, Schweigaards gate 17, są policja, urząd skarbowy (Skatteetaten) i inspekcja pracy (Arbeidstilsynet). Wizytę na policji rezerwujesz w portalu UDI (Søknadsportalen). Policja uprzedza, że na termin w SUA Oslo trzeba dłużej poczekać, więc zarezerwuj go od razu po przyjeździe.

Źródła: SUA Oslo, policja, Skatteetaten, informacje dla pracowników z zagranicy.

Krok 2: skattekort i numer identyfikacyjny

Każdy, kto pracuje w Norwegii, musi mieć kartę podatkową (skattekort). Wniosek składasz w Skatteetaten, a pracodawca pobiera kartę bezpośrednio z urzędu. W Oslo możesz złożyć wniosek w okienku Skatteetaten w SUA, podczas tej samej wizyty co rejestracja na policji (Uniwersytet w Oslo, instrukcja dla pracowników z UE/EOG).

O numer identyfikacyjny nie składasz osobnego wniosku. Dostajesz go przy okazji:

Numer D-nummer fødselsnummer
Co to jest tymczasowy numer identyfikacyjny stały norweski numer identyfikacyjny (11 cyfr)
Kiedy go dostajesz gdy pracujesz w Norwegii krócej albo zaczynasz pracę przed rejestracją; urząd nadaje go przy wniosku o skattekort gdy zostajesz dłużej niż 6 miesięcy i zgłaszasz przeprowadzkę do Norwegii (melde flytting til Norge)
Do czego wystarcza do większości usług do wszystkich usług w Norwegii

Przy nadaniu numeru urząd sprawdza Twoją tożsamość osobiście (ID-kontroll), dlatego przychodzisz z paszportem albo dowodem. Do zgłoszenia przeprowadzki potrzebujesz też umowy najmu, a Uniwersytet w Oslo podaje w swojej instrukcji, że musi być ważna co najmniej 6 miesięcy. Numer przychodzi listem, więc od pierwszego dnia napisz swoje nazwisko na skrzynce pocztowej (postkasse).

Część osób pracujących w Norwegii krótko rozlicza się w uproszczonym systemie kildeskatt på lønn: pracodawca potrąca stały procent podatku i nie składasz zeznania. Pozostali składają zeznanie podatkowe (skattemelding) do 30 kwietnia. Który system Cię dotyczy, sprawdzisz na skatteetaten.no.

Krok 3: konto w banku i BankID

Z numerem identyfikacyjnym i dokumentem tożsamości otworzysz konto w norweskim banku. Razem z kontem warto od razu zapytać o BankID, czyli norweski elektroniczny identyfikator. Logujesz się nim do helsenorge.no, Skatteetaten, NAV i do aplikacji Vipps, którą Norwegowie płacą sobie nawzajem na co dzień. Wymagania różnią się między bankami, więc zapytaj o nie przed wizytą.

Zwroty przy okienku, o kartę, przelew do Polski i zablokowaną kartę znajdziesz w rozmówkach w banku.

Krok 4: lekarz rodzinny (fastlege)

Lekarza rodzinnego (fastlege) dostajesz, gdy jesteś zarejestrowany lub zarejestrowana jako mieszkaniec Norwegii i masz fødselsnummer. Lekarza możesz potem zmienić w serwisie helsenorge.no. Osoby z samym D-nummer nie są uznawane za mieszkańców i nie dostają fastlege, ale w razie potrzeby mogą korzystać z pomocy lekarskiej (Info Norden).

Zapisz sobie dwa numery: 116 117 to pomoc doraźna (legevakt), gdy przychodnia jest zamknięta, a 113 to pogotowie przy zagrożeniu życia. Zdania na wizytę znajdziesz w rozmówkach u lekarza.

Krok 5: mieszkanie

Mieszkania w Oslo szukasz najczęściej na finn.no. Umowę najmu podpisujesz na piśmie, a depozyt (depositum) wpłacasz na specjalne konto depozytowe. Nie może on przekroczyć czynszu za 6 miesięcy. Nigdy nie wpłacaj pieniędzy przed obejrzeniem mieszkania i podpisaniem umowy. Słownictwo z ogłoszeń i pytania do właściciela zebrałam w poradniku Wynajem mieszkania w Norwegii.

Pamiętaj o kroku 2: do zgłoszenia przeprowadzki potrzebujesz umowy najmu na dłuższy okres. Pokój na kilka tygodni na start nie wystarczy.

Krok 6: dzieci, przedszkole i szkoła

W Oslo o miejsce w przedszkolu (barnehage) w głównej rekrutacji składasz wniosek do 1 marca. Najwięcej wolnych miejsc jest od sierpnia. Poza główną rekrutacją miejsca przyznaje się na bieżąco i nie ma terminu składania wniosków. Wniosek złożysz do siedmiu przedszkoli naraz, ale potrzebujesz fødselsnummer albo D-nummer, swojego i dziecka (gmina Oslo).

Dziecko, które ma mieszkać w Norwegii dłużej niż 3 miesiące, ma prawo i obowiązek chodzić do szkoły podstawowej. O miejsce w szkole pytasz w gminie. Słowniczek rodzica i gotowe wiadomości do nauczyciela znajdziesz w poradniku Barnehage i szkoła w Norwegii.

Krok 7: telefon, bilet i codzienne sprawy

  • Telefon. Norweski numer przyda się w banku, w przychodni i w Vipps. Na początek wystarczy karta na kartę (kontantkort).
  • Komunikacja. Po Oslo jeździsz na biletach Ruter. Do pracy najbardziej opłaca się bilet miesięczny (30-dagersbillett) w aplikacji Ruter. Jeden bilet działa w metrze, tramwaju, autobusie i pociągach Vy w Oslo i Akershus (Ruter).
  • Poczta. Pilnuj nazwiska na skrzynce, o którym pisałam w kroku 2. Listy z urzędów, numer identyfikacyjny i karta bankowa przychodzą pocztą.

Pierwszy weekend w nowym mieście? Zajrzyj do poradnika Zwiedzanie Oslo.

Słowniczek przeprowadzki

Po norwesku Po polsku
folkeregisteret rejestr ludności
fødselsnummer stały numer identyfikacyjny
D-nummer tymczasowy numer identyfikacyjny
registreringsbevis zaświadczenie o rejestracji obywatela EOG
ID-kontroll osobiste sprawdzenie tożsamości w urzędzie
melde flytting zgłosić przeprowadzkę
skattekort karta podatkowa
skattemelding zeznanie podatkowe
arbeidsavtale umowa o pracę
lønnsslipp pasek wypłaty
leiekontrakt umowa najmu
depositum depozyt, kaucja
fastlege lekarz rodzinny
kommune / bydel gmina / dzielnica
postkasse skrzynka pocztowa
bestille time zarezerwować wizytę

Zwroty na wizytę w urzędzie

Po polsku Po norwesku
Mam umówioną wizytę na dziesiątą. Jeg har time klokka ti.
Chcę się zarejestrować jako obywatel / obywatelka EOG. Jeg skal registrere meg som EØS-borger.
Chcę złożyć wniosek o kartę podatkową. Jeg vil søke om skattekort.
Chcę zgłosić przeprowadzkę do Norwegii. Jeg vil melde flytting til Norge.
Tu jest moja umowa o pracę i umowa najmu. Her er arbeidsavtalen og leiekontrakten min.
Jakie dokumenty muszę przynieść? Hvilke dokumenter må jeg ta med?
Kiedy dostanę numer? Når får jeg nummeret?
Czy możesz mówić trochę wolniej? Kan du snakke litt saktere?
Nie rozumiem tego słowa. Jeg forstår ikke det ordet.
Czy mogę dostać to na piśmie? Kan jeg få det skriftlig?
Chcę otworzyć konto. Jeg vil gjerne åpne en konto.
Co jest potrzebne do BankID? Hva trenger jeg for å få BankID?

W Norwegii nawet w urzędzie mówi się sobie na „ty” (du), więc nie szukaj form grzecznościowych. Wystarczy uprzejme „takk” (dziękuję) na końcu.

Norweski od pierwszego tygodnia

W Oslo w wielu firmach zaczniesz pracę po angielsku. Więcej o tym, gdzie to możliwe, piszę w poradniku Praca w Norwegii bez języka. Listy z urzędów, wiadomości ze szkoły i rozmowa z lekarzem będą jednak po norwesku.

Jako obywatel lub obywatelka Polski nie masz prawa do bezpłatnego programu nauki norweskiego. Możesz zapisać się na płatny kurs w gminie albo ćwiczyć na darmowych spotkaniach w kawiarniach językowych (språkkafé). Opisałam to w poradniku Darmowy kurs norweskiego w Norwegii.

Najlepiej zacząć jeszcze przed przeprowadzką. Na intensywnym kursie norweskiego układam plan do daty wyjazdu, a jeśli wolisz uczyć się w grupie, zobacz kurs norweskiego online w małej grupie dla 2–4 osób. Nie wiesz, od jakiego poziomu zacząć? Zrób bezpłatny test poziomujący, wynik zobaczysz od razu.

Najczęstsze pytania o przeprowadzkę do Oslo

Ile mam czasu na rejestrację w Norwegii?

Jeśli jako obywatel lub obywatelka UE/EOG zostajesz w Norwegii dłużej niż 3 miesiące, musisz się zarejestrować na policji. Główna zasada to rejestracja w ciągu 3 miesięcy od przyjazdu. W Oslo termin w SUA rezerwujesz w portalu UDI.

Czym różni się D-nummer od fødselsnummer?

D-nummer to tymczasowy numer dla osób, które pracują w Norwegii krócej. Fødselsnummer to stały numer, który dostajesz po zgłoszeniu przeprowadzki, jeśli zostajesz dłużej niż 6 miesięcy. Daje dostęp do wszystkich usług, m.in. do lekarza rodzinnego.

Gdzie w Oslo załatwię formalności po przyjeździe?

W centrum SUA (Servicesenter for utenlandske arbeidstakere) przy Schweigaards gate 17. Są tam policja, Skatteetaten i Arbeidstilsynet. Na wizytę trzeba się wcześniej umówić.

Czy mogę pracować w Norwegii bez skattekort?

Nie. Każdy, kto pracuje w Norwegii, musi mieć kartę podatkową. Złóż wniosek od razu po przyjeździe, w Oslo najlepiej podczas wizyty w SUA.

Kiedy dostanę lekarza rodzinnego w Norwegii?

Gdy zarejestrujesz się jako mieszkaniec Norwegii i dostaniesz fødselsnummer. Z samym D-nummer nie przysługuje Ci fastlege, ale w nagłej sytuacji możesz dzwonić na legevakt (116 117) albo pod 113.

Czy do przeprowadzki do Oslo muszę znać norweski?

Do rejestracji i pierwszej pracy często wystarczy angielski. Norweski przyda się jednak od pierwszych tygodni: w listach z urzędów, u lekarza i w kontaktach z przedszkolem albo szkołą dziecka.

Bezpłatna konsultacja

Porozmawiajmy o Twoim norweskim.

Zostaw kontakt, a odezwę się i porozmawiamy o Twoim celu. Pomogę Ci ułożyć plan nauki i dobrać formę zajęć: grupę osób na podobnym poziomie albo lekcje indywidualne.

Konsultacja jest bezpłatna i do niczego Cię nie zobowiązuje. Płacisz dopiero za zajęcia, na które chodzisz.

Wolisz zadzwonić albo napisać?

512 394 506
agnieszka@treningjezykowy.pl