Poradnik · Gramatyka

Jak skutecznie uczyć się gramatyki angielskiej 5 sposobów zamiast schematycznych ćwiczeń

Gramatykę angielską zapamiętujesz najlepiej, kiedy uczysz się jej aktywnie: sam odkrywasz zasady w tekstach i filmach, projektujesz własne ćwiczenia i układasz zdania o sobie. Uzupełnianie luk w podręczniku głównie sprawdza, co już wiesz, i daje złudne poczucie, że temat jest opanowany.

W tym wpisie wyjaśniam, dlaczego schematyczne ćwiczenia nie wystarczą, i pokazuję kilka sposobów na skuteczną naukę angielskiej gramatyki, opartych na tym, jak działa pamięć.

Agnieszka Fronczak

Agnieszka Fronczak, filolożka angielskiego i norweskiego, psycholog motywacji
Data powstania: · Aktualizacja:

W skrócie: jak uczyć się gramatyki angielskiej

  1. Odkrywaj zasady w tekstach: podkreślaj powtarzające się konstrukcje i szukaj reguł.
  2. Ucz się z filmów i seriali: naturalne dialogi pokazują gramatykę w użyciu.
  3. Projektuj własne ćwiczenia: żeby je ułożyć, musisz rozumieć zasadę.
  4. Odnoś gramatykę do siebie: opisuj swój dzień, pracę, wakacje.
  5. Urozmaicaj sesje: różne materiały i różne rodzaje zadań.

Uczysz się angielskiego już od wielu lat, a wciąż masz problem z gramatyką i nie wiesz, jakiego czasu użyć? Uważasz, że gramatyka jest nudna, a Ty nie chcesz wykonywać schematycznych ćwiczeń? W dzisiejszym wpisie chciałabym podzielić się z Tobą kilkoma pomysłami na skuteczną naukę angielskiej gramatyki.

Po pierwsze musimy odczarować schematyczne i szkolne podejście do nauczania języka obcego. Wcale się nie dziwię, że wiele osób ma uraz do angielskiej gramatyki, która królowała podczas zajęć. Ja na przykład nie pamiętam, żebyśmy robili na lekcjach cokolwiek innego oprócz mozolnego wypełniania zadań w podręcznikach lub tłumaczenia całych zdań na tablicy (o zgrozo!).

Niestety musimy zmierzyć się z brutalną prawdą: taka nauka języka ani gramatyki nie jest skuteczna.

Jeśli zastanawiasz się, czy w ogóle trzeba uczyć się gramatyki, skoro można dogadać się samymi słówkami, zajrzyj do wpisu Czy trzeba uczyć się gramatyki? Tutaj skupiam się na tym, jak to robić.

Dlaczego nie powinieneś uczyć się gramatyki, wykonując tylko ćwiczenia?

Twój mózg nie lubi nudy

Twój mózg jest ciekawy świata, wręcz stworzony do nauki i odkrywania wszystkiego, co nowe. Ćwiczenia powinny być zatem angażujące, nie schematyczne.

Ćwiczenia receptywne nie sprzyjają skutecznej nauce gramatyki

Niestety większość ćwiczeń w książkach to tak zwane ćwiczenia receptywne, odtwórcze, przy których niczego nie ćwiczysz, jedynie się testujesz. Wszystkie zadania, w których musisz coś połączyć, wypełnić, uzupełnić, zaznaczyć, są bardzo powierzchowne i nie przetwarzają nowych informacji.

Aby dobrze przyswoić nowy materiał, musisz go przetworzyć: im lepiej go przetworzysz, tym lepiej go zapamiętasz. Mówimy tutaj o głębokim śladzie pamięciowym, który zapewni długotrwałe zapamiętanie nowej informacji.

Przetwarzanie informacji zachodzi w sposób aktywny, to znaczy, że musisz przede wszystkim skupić się na nowej treści, odkryć zasady i je zrozumieć.

Wykonywanie schematycznych ćwiczeń sprawia, że w końcu się wyłączasz. Dziesiąty taki sam przykład daje Ci złudną iluzję wiedzy: wydaje Ci się, że już opanowałeś Present Perfect, ale kiedy wracasz do tego samego materiału po kilku dniach, w głowie jest pustka albo znikome informacje.

Wykonując większość gotowych podręcznikowych zadań, nie ćwiczysz i nie uczysz się gramatyki efektywnie. Samo testowanie się ma oczywiście swoją wartość: przypominanie z pamięci pomaga utrwalić to, co już rozumiesz (badacze nazywają to efektem testowania). Nie zastąpi jednak zrozumienia zasady, a do tego potrzebujesz aktywnego przetwarzania. Twój mózg się nudzi, w końcu przestajesz skupiać się na treści, a jeśli się nie skupiasz, nie uczysz się.

Jak uczyć się gramatyki efektywnie?

Tak jak już ustaliliśmy, gramatyki (i nie tylko) należy uczyć się aktywnie, aby proces zapamiętywania był skuteczny. Poniżej kilka pomysłów na naukę angielskiej gramatyki bez gotowych podręczników.

1. Odkrywaj zasady, ucząc się angielskiej gramatyki

Wcale nie musisz mieć gotowych zeszytów ćwiczeń do nauki gramatyki. Możesz uczyć się z dowolnych anglojęzycznych materiałów i po prostu je analizować. Na samym początku wspomniałam, że Twój mózg nie lubi nudy, uwielbia za to odkrywać! Zabaw się w detektywa: podkreśl nowe struktury oraz konstrukcje, które się powtarzają, szukaj zależności pomiędzy zdaniami, a sam zauważysz reguły. Taka metoda jest o wiele skuteczniejsza niż gotowa regułka gramatyczna w ramce.

Możesz zacząć od krótkich artykułów w języku angielskim lub książek dla osób uczących się języka.

2. Ucz się angielskiej gramatyki z filmów

Jeśli uczysz się gramatyki z materiałów wizualnych, masz do dyspozycji niezliczoną ilość materiałów. Większość z nas korzysta z platform do oglądania filmów czy seriali, na których możemy oglądać je z napisami. W filmach mamy naturalne dialogi i dużo codziennego języka. To nie jest najłatwiejszy sposób na naukę angielskiego, ale na pewno przyjemny i aktywny.

Jeśli filmy czy seriale są jeszcze dla Ciebie za dużym wyzwaniem, skorzystaj z kanału na YouTube, na którym Arlena Witt omawia zawiłości gramatyki angielskiej na autentycznych przykładach z filmów.

Polecam także stronę Voscreen, na której znajdują się fragmenty filmów i seriali, które możesz analizować pod kątem gramatycznym.

3. Ucz się gramatyki, projektując własne ćwiczenia

Jeśli znasz już podstawy jakiegoś angielskiego czasu i chcesz go przećwiczyć, zaprojektuj swoje własne ćwiczenia. Mogą to być właśnie zdania w stylu „połącz”, „uzupełnij”, „wybierz poprawną odpowiedź”. Tutaj najważniejszy jest proces: aby stworzyć ćwiczenie, musisz rozumieć zasady. Podczas tworzenia własnych ćwiczeń, quizów czy prezentacji głęboko przetwarzasz nowy materiał, co wpływa na bardzo dobre zapamiętywanie.

4. Jak sprawić, żeby Twój mózg lepiej przyswajał gramatykę?

Czy wiesz, że informacje, które są bezpośrednio związane z Tobą, Twój mózg traktuje jako ważne?

Jak wykorzystać tę informację w nauce angielskiej gramatyki? Zamiast wykonywać schematyczne ćwiczenia w podręczniku, dostosuj nowy materiał do siebie. W ten sposób lepiej zapamiętasz użycie nowego czasu gramatycznego.

Przykładowo, ćwicząc Present Simple, opisz swoją codzienną rutynę i obowiązki w pracy:

I wake up at 7:30.

I usually eat porridge for breakfast.

I never drink coffee in the morning.

I meet clients every day.

Ucząc się czasów przeszłych, opisz swoje poprzednie wakacje, używając czasu Past Simple i Past Continuous:

I went to Italy last year.

I spent the holiday with my friends and family.

We visited a lot of interesting places.

While we were walking around Rome, it started to rain.

5. Urozmaicaj swoje sesje z angielskim

To tylko kilka pomysłów na to, jak skutecznie uczyć się angielskiej gramatyki. Pamiętaj, aby urozmaicać swoje sesje z angielskim i skupiać się na różnorodnych ćwiczeniach i materiałach. Zawsze dogłębnie analizuj kontekst i sam twórz reguły. Dostosuj wiedzę do siebie, tak aby nowe reguły gramatyczne można było wykorzystać w naturalnym dla Ciebie kontekście.

Jeśli szukasz więcej inspiracji na skuteczną naukę języka, zajrzyj do wpisu o efektywnej nauce słówek i do poradnika jak nauczyć się angielskiego: 8 zasad skutecznej nauki. Swój poziom sprawdzisz w teście poziomującym.

Ćwicz z lektorką

W moim kursie w małej grupie i na lekcjach indywidualnych gramatykę ćwiczymy w rozmowie i na Twoich przykładach: najpierw odkrywamy zasadę, potem od razu używasz jej w zdaniach o sobie i swojej pracy.

Bezpłatna konsultacja

Najczęstsze pytania o naukę gramatyki angielskiej

Od czego zacząć naukę gramatyki angielskiej?

Od czasu Present Simple (codzienne czynności i fakty), czasownika to be, pytań i przeczeń, a potem Past Simple i konstrukcji o przyszłości (going to, will). Ucz się ich na zdaniach o sobie zamiast z samej tabelki. Jeśli dopiero zaczynasz, zajrzyj do poradnika Angielski dla początkujących dorosłych.

Jak szybko nauczyć się gramatyki angielskiej?

Skup się na jednym zagadnieniu naraz, sam odkryj zasadę na kilku przykładach z tekstu, ułóż 5–10 zdań o sobie i wróć do nich po kilku dniach. Krótkie, regularne sesje działają lepiej niż jedno długie „wkuwanie” przed sprawdzianem.

Czy można nauczyć się gramatyki bez podręcznika?

Tak. Wystarczą anglojęzyczne teksty, filmy z napisami i zeszyt, w którym zapisujesz odkryte zasady i własne przykłady. Podręcznik czy aplikacja przydają się jako uporządkowane źródło przykładów i do sprawdzenia, czy dobrze rozumiesz regułę.

Agnieszka Fronczak, lektorka angielskiego

O autorce

Agnieszka Fronczak

Jestem filolożką angielskiego i norweskiego oraz psychologiem motywacji (studia podyplomowe na Uniwersytecie SWPS). Uczę dorosłych online: indywidualnie, w duecie i w małych grupach. Prowadzę szkołę Trening Językowy.

Więcej o mnie

Good luck! · Powodzenia!

Porozmawiajmy o Twoim angielskim

Napisz, czego potrzebujesz. Na bezpłatnej rozmowie sprawdzimy Twój poziom i ustalimy, od czego zacząć.

  • Kontakt jest bezpłatny i bez zobowiązań.
  • Zajęcia online: indywidualnie, w duecie albo w małej grupie.
  • Odezwę się do Ciebie.

Wypełnij formularz

Odezwę się do Ciebie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *