Poradnik · Nauka od podstaw
Angielski dla początkujących od czego zacząć jako dorosły
Angielski dla początkujących dorosłych najlepiej zacząć od ustalenia celu, 20–30 minut nauki dziennie i od razu mówienia prostymi zwrotami, a gramatykę dokładać stopniowo.
Według Cambridge English dojście od zera do poziomu A2 zajmuje orientacyjnie 180–200 godzin nauki z lektorem, czyli przy około 4 godzinach tygodniowo mniej więcej rok. Poniżej rozpisuję, od czego zacząć, jak ułożyć pierwsze tygodnie i jak nie stracić motywacji po miesiącu.
Agnieszka Fronczak, filolożka angielskiego i norweskiego, psycholog motywacji
Data powstania: · Aktualizacja:
Jak zacząć naukę angielskiego w 5 krokach
- Ustal, po co się uczysz. Konkretny cel (wakacje bez stresu, nowa praca, rozmowa z wnukami) pomoże Ci wrócić do nauki w gorszych tygodniach.
- Sprawdź, czy naprawdę zaczynasz od zera. Wiele osób, które „nic nie pamiętają ze szkoły”, ma solidne podstawy. Zrób krótki test poziomujący.
- Zaplanuj krótką naukę codziennie. 20–30 minut dziennie daje więcej niż dwie godziny raz w tygodniu.
- Od pierwszego dnia słuchaj i mów. Najpierw zwroty, które od razu wykorzystasz, potem reguły, które je wyjaśniają.
- Ćwicz rozmowę z drugą osobą. Aplikacja nauczy Cię słówek, ale mówienia uczysz się, mówiąc.
Zanim zaczniesz: Twoje „dlaczego”
Z jakiego powodu chcesz rozpocząć przygodę z nauką języka angielskiego od podstaw?
Wymarzone zagraniczne wakacje bez stresu i wstydu? Chcesz doświadczać nowej kultury, rozmawiać z lokalnymi mieszkańcami i smakować miejscowej kuchni?
A może masz dość obecnej pracy i zamierzasz aplikować do nowej firmy?
Masz niezbędne wykształcenie, lata pracy, a jedyne, co Cię ogranicza to brak znajomości języka angielskiego?
Pragniesz być niezależny, rozwijać karierę zawodową i podróżować?
Pomoże Ci w tym język angielski, język, który otwiera furtki na całym świecie.
Dobry plan to podstawa
Naukę języka angielskiego od podstaw warto zacząć od ustalenia celu nauki i stworzenia wstępnego planu. Dobra organizacja to połowa sukcesu i pomaga iść do przodu, szczególnie w kryzysowych momentach.
Zacznij od przeanalizowania poniższych pytań.
- Co sprawia, że chcesz uczyć się języka angielskiego?
- Co stanie się możliwe? Co zmieni się w Twoim życiu?
- Co pomoże Ci w nauce? Co już wiesz o swoim stylu uczenia się (co sprawdzało się w przeszłości, a co nie przyniosło pożądanych efektów)?
- Kiedy masz najwięcej czasu na naukę i chłonny umysł?
- Ile czasu w ciągu dnia poświęcisz na doskonalenie umiejętności językowych?
- Z jakich materiałów chcesz korzystać?
Pierwsze dwa pytania są szczególnie ważne w kontekście motywacji. Z reguły zaczynamy z dużym optymizmem i energią do działania. Jednak motywacja to nie tylko rozpoczęcie działania, ale przede wszystkim kontynuowanie przedsięwzięcia. Twoje „dlaczego” będzie „pchać” Cię do działania i przypominać, co tak naprawdę kryje się za Twoją nauką.
Nawet jeśli zaczynasz naukę języka angielskiego od podstaw, to masz już ogromne doświadczenie ze zdobywaniem wiedzy w innych dziedzinach. Czerp ze swoich własnych zasobów i przeanalizuj, co sprawdza się u Ciebie najlepiej. Dzięki temu unikniesz błędów z przeszłości i z zapałem będziesz rozpoczynać sesje językowe.
Czy na pewno zaczynasz od zera?
„Od zera” to dla dorosłych często „od zera pewności siebie”. Jeśli uczyłeś się angielskiego w szkole, nawet dawno, w pamięci zostało więcej, niż myślisz: podstawowe słówka, czas teraźniejszy, liczby. Wtedy nie musisz zaczynać od alfabetu. Krótki test poziomujący pokaże Ci wstępnie, gdzie jesteś, a dokładny poziom, także mówienie, sprawdzimy w rozmowie.
Ile czasu zajmie nauka od podstaw?
Uczciwa odpowiedź: to zależy od tego, ile się uczysz, jak regularnie i czy masz kontakt z angielskim poza lekcjami. Cambridge English podaje orientacyjne liczby godzin nauki z lektorem (lekcje plus praca pod jego kierunkiem), liczone od zera:
| Poziom | Co potrafisz | Orientacyjnie, od zera | Przy 2 h tygodniowo | Przy 4 h tygodniowo |
|---|---|---|---|---|
| A1 | przedstawiasz się, pytasz o drogę, zamawiasz kawę, rozumiesz bardzo proste zdania | Cambridge nie podaje liczby dla A1 | kilka miesięcy | kilka miesięcy |
| A2 | rozmawiasz o codzienności, pracy, rodzinie, załatwiasz proste sprawy w podróży | 180–200 h | ok. 2 lata | ok. rok |
| B1 | radzisz sobie w większości sytuacji w podróży, opowiadasz o doświadczeniach i planach | 350–400 h | ok. 3,5 roku | ok. 2 lata |
Źródło: Cambridge English, guided learning hours. Cambridge zaznacza, że to tylko wskazówki. Opisy poziomów: Rada Europy, CEFR.
Dlatego bądź ostrożny wobec obietnic w stylu „płynny angielski w 3 miesiące”. W 3 miesiące możesz za to bardzo dużo: zacząć się dogadywać, przełamać blokadę i polubić naukę. To naprawdę sporo.
Gramatyka czy słówka: od czego zacząć?
Ani od samej gramatyki, ani od samych słówek. Na początku najlepiej działają całe zwroty, które od razu możesz wykorzystać w rozmowie: „Can I have…?”, „Where is…?”, „I’d like to…”. Reguły gramatyczne dokładasz stopniowo, wtedy kiedy wyjaśniają coś, czego już używasz.
Dobra kolejność na pierwsze tygodnie: 1. przedstawianie się, liczby, dni tygodnia, godziny, 2. czasownik to be (I am, you are), 3. pytania (What? Where? When? How much?), 4. Present Simple: o sobie, pracy, codziennych zwyczajach, 5. can i would like: prośby, zamówienia, propozycje.
Osłuchaj się z językiem
Zacznij przygodę z nauką języka angielskiego od podstaw od słuchania. Angielska wymowa często nie wynika z pisowni i trudno tu o proste zasady. Dlatego warto sprawdzać każde nowe słówko, aby nie popełnić językowej wpadki. Słuchaj jak najwięcej, nawet jeśli jesteś dopiero nowicjuszem.
Litery alfabetu
Tutaj zapoznasz się z literami alfabetu angielskiego.
Wymowa brytyjska alfabetu
Zachęcam Cię też do obejrzenia filmiku o brytyjskiej wymowie alfabetu. Mimo że jest w całości po angielsku, możesz przyjrzeć się i odwzorować ułożenie ust przy wymawianiu poszczególnych dźwięków.
Wymowa nowych słówek
Kiedy stawiasz pierwsze kroki, a raczej wymawiasz pierwsze słowa w języku obcym, wszystko jest nowe i nieco trudne. To normalne. Musisz oswoić się z nowymi dźwiękami i poćwiczyć wymowę. Zbuduj w sobie nawyk sprawdzania zwrotów, aby od samego początku wymawiać je prawidłowo. Najprostszym sposobem jest odsłuch z internetowego słownika.
Słownik języka angielskiego online
Tutaj znajdziesz rzetelny słownik internetowy Diki wraz z przykładami zdań i możliwością odsłuchania wyrazu.
Słowa wymawiane przez natywnych użytkowników języka
Jeśli jesteś nieco bardziej dociekliwy, to polecam niesamowitą stronę Forvo! Znajdziesz tam słowa wymawiane przez native speakerów z różnych części świata. Staraj się od samego początku nauki osłuchiwać się z różnymi wariantami języka. Bądź otwarty, bo angielski to nie tylko perfekcyjne dialogi z podręczników. Jeśli chcesz naprawdę nauczyć się języka obcego, to sięgaj po autentyczne treści.
Angielski dla początkujących z filmów i seriali
Na koniec mam dla Ciebie prawdziwy klejnot! VoScreen, czyli nauka języka angielskiego przy wykorzystaniu bajek, filmów i seriali. Uczysz się wraz z bohaterami ulubionych serii. Brzmi zbyt dobrze? Przekonaj się na własnej skórze, tylko ostrzegam: ta strona naprawdę wciąga! Załóż bezpłatne konto, wybierz poziom beginner i rozkoszuj się swoimi kolejnymi osiągnięciami językowymi.
Plan na pierwsze 30 dni
| Tydzień | Cel | Codziennie (20–30 min) | Raz w tygodniu |
|---|---|---|---|
| 1 | przedstawić się i zapytać o podstawowe rzeczy | 10 zwrotów na głos, alfabet i liczby, 5 minut słuchania | krótka rozmowa: przedstawienie się |
| 2 | mówić o sobie i swoim dniu | to be, Present Simple, 5 nowych słówek z wymową | opowiedz o swoim dniu w 5 zdaniach |
| 3 | załatwić prostą sprawę | zamawianie, pytanie o cenę i drogę, krótkie dialogi | odegraj scenkę w kawiarni albo sklepie |
| 4 | utrwalić i sprawdzić postęp | powtórka zwrotów z 3 tygodni, proste nagrania i czytanki | nagraj się przez 1 minutę i porównaj z dniem 1 |
Po 90 dniach realnie możesz: przedstawić się i porozmawiać o sobie, rodzinie i pracy, zamówić jedzenie, zapytać o drogę i cenę, zrozumieć proste nagrania o codziennych sprawach. To dobry moment, żeby zrobić test poziomujący jeszcze raz.
30 podstawowych zwrotów po angielsku
| Po angielsku | Po polsku |
|---|---|
| Hello. / Hi. | Dzień dobry. / Cześć. |
| Good morning. | Dzień dobry (rano). |
| My name is… | Nazywam się… |
| Nice to meet you. | Miło Cię poznać. |
| How are you? | Jak się masz? |
| I’m fine, thanks. And you? | Dobrze, dziękuję. A Ty? |
| I’m from Poland. | Jestem z Polski. |
| Do you speak Polish? | Czy mówisz po polsku? |
| I don’t understand. | Nie rozumiem. |
| Could you say that again, please? | Czy możesz powtórzyć? |
| Could you speak more slowly, please? | Czy możesz mówić wolniej? |
| What does… mean? | Co znaczy…? |
| How do you say… in English? | Jak powiedzieć… po angielsku? |
| Excuse me. | Przepraszam (żeby zwrócić uwagę). |
| Sorry. | Przepraszam (za coś). |
| Thank you very much. | Bardzo dziękuję. |
| You’re welcome. | Proszę bardzo. |
| Yes, please. / No, thank you. | Tak, poproszę. / Nie, dziękuję. |
| Where is the toilet? | Gdzie jest toaleta? |
| How much is it? | Ile to kosztuje? |
| Can I pay by card? | Czy mogę zapłacić kartą? |
| I’d like a coffee, please. | Poproszę kawę. |
| Can I have the bill, please? | Poproszę rachunek. |
| Where is the station? | Gdzie jest dworzec? |
| Is it far from here? | Czy to daleko stąd? |
| What time is it? | Która jest godzina? |
| I’m looking for… | Szukam… |
| Can you help me, please? | Czy możesz mi pomóc? |
| Have a nice day! | Miłego dnia! |
| See you later. / Goodbye. | Do zobaczenia. / Do widzenia. |
Wskazówka: każdy zwrot sprawdź w słowniku z nagraniem i powiedz go na głos kilka razy. Zwroty, których nie wypowiedziałeś na głos, w rozmowie zwykle „nie przychodzą”.
Strach przed mówieniem: co mówi psychologia
Dorośli często rozumieją więcej, niż odważą się powiedzieć. Psychologia ma na to nazwę: lęk językowy (foreign language anxiety), który najmocniej dotyczy mówienia. Opisali go już w latach 80. Horwitz, Horwitz i Cope (The Modern Language Journal, 1986). To normalna reakcja, która nie świadczy o braku zdolności.
Jako psycholog motywacji pracuję z tym na kilka sposobów: – małe, bezpieczne kroki: najpierw zdanie, które masz przygotowane, potem pytanie, potem krótka rozmowa, – błąd jako informacja: każdy błąd pokazuje, co ćwiczyć dalej, i nie świadczy o Tobie jako osobie, – widoczny postęp: nagranie z pierwszego tygodnia porównane z nagraniem z czwartego robi ogromne wrażenie, – powód, który jest Twój: Twoje „dlaczego” z początku tego poradnika wraca w trudniejszych tygodniach.
Więcej o tym, skąd bierze się ten lęk i jak go oswoić, piszę we wpisie Boję się mówić po angielsku, a plan codziennych ćwiczeń mówienia znajdziesz w poradniku jak nauczyć się mówić po angielsku.
Sam, z aplikacją czy z lektorem
| Samodzielnie z materiałami | Aplikacja | Z lektorem | |
|---|---|---|---|
| Koszt | niski | niski | wyższy |
| Słownictwo | dobrze | bardzo dobrze | dobrze |
| Wymowa | trudno ocenić samemu | ograniczona informacja zwrotna | na bieżąco poprawiana |
| Mówienie | prawie brak | prawie brak | od pierwszej lekcji |
| Motywacja i plan | zależy tylko od Ciebie | grywalizacja, ale łatwo przerwać | stały termin, plan i ktoś, kto pilnuje postępu |
| Dla kogo | jako uzupełnienie | jako codzienna rozgrzewka | gdy celem jest rozmowa |
Najlepiej działa połączenie: krótka codzienna praca samodzielna (słuchanie, aplikacja, powtórki) i regularne lekcje, na których mówisz.
Boisz się pierwszej lekcji? Tak wygląda u mnie
Wiem, że dla wielu dorosłych pierwsza lekcja to największy próg. Często słyszę: „Ja naprawdę nic nie umiem” albo „Będzie mi wstyd”. Dlatego pierwsze spotkania układam tak, żeby były spokojne, bez egzaminowania i bez oceniania.
- Najpierw krótka, bezpłatna rozmowa. Dzwonię do Ciebie albo spotykamy się na Zoomie. Rozmawiamy po polsku: po co Ci angielski, co już próbowałeś i czego się obawiasz. Ty decydujesz, czy chcesz zacząć.
- Poziom sprawdzamy bez stresu. Jeśli chcesz, możesz wcześniej w domu zrobić test poziomujący. Wynik widzisz od razu i nie musisz podawać danych. Na lekcji zadaję kilka prostych pytań, a Ty odpowiadasz tak, jak umiesz. Gdy zabraknie Ci słowa, mówisz po polsku.
- Na pierwszej lekcji mówisz. Układamy kilka zdań o Tobie: jak masz na imię, czym się zajmujesz, co lubisz. Ćwiczymy je na głos, powoli, tyle razy, ile potrzebujesz. Pod koniec lekcji mówisz je już sam.
- Wychodzisz z planem. Ustalamy tempo, które zmieści się w Twoim tygodniu, i to, co robisz między lekcjami. Wystarczy kilkanaście minut dziennie.
Błędy są na lekcji mile widziane, bo pokazują mi, co ćwiczyć. Możesz prosić o powtórzenie tyle razy, ile chcesz. Lekcje prowadzę online, w małej grupie albo indywidualnie, więc uczysz się z domu, we własnym tempie.
Zasoby dla początkujących
- Słowniki z wymową: Diki, Forvo, Cambridge Dictionary.
- Słuchanie: krótkie nagrania i podcasty dla poziomu A1–A2, na przykład British Council LearnEnglish. Więcej stron do słuchania opisuję we wpisie 8 stron z materiałami do słuchania A1–A2. Podcasty, e-booki i seriale na kolejne poziomy znajdziesz w poradniku podcasty, książki i seriale do nauki angielskiego, a listę narzędzi w zestawieniu darmowych stron do nauki angielskiego.
- Seriale i filmy: VoScreen, a do tego krótkie odcinki, sitcomy i bajki z angielskimi napisami.
- Tematy do pierwszych rozmów: Ty i Twoja rodzina, praca, dom, jedzenie, weekend, podróże.
Czy da się zacząć naukę angielskiego po 40 albo po 50?
Tak. Badania pokazują, że im później zaczynamy, tym trudniej osiągnąć gramatykę na poziomie native speakera (Hartshorne, Tenenbaum, Pinker, 2018). Tylko że celem większości dorosłych jest swobodna komunikacja, a do niej wiek nie zamyka drogi. Dorośli mają za to przewagę, której nie mają dzieci: znają swoje cele, umieją planować i korzystać z doświadczenia w uczeniu się innych rzeczy.
Ćwicz z lektorką
Jeśli wolisz zacząć z kimś, kto ułoży plan i będzie go pilnował razem z Tobą, zapraszam do kursu w małej grupie online albo na lekcje indywidualne. Na pierwszej bezpłatnej rozmowie sprawdzimy, od czego zacząć.
Bezpłatna konsultacjaPrzeczytaj też: Jak nauczyć się angielskiego: 8 zasad skutecznej nauki, Nauka angielskiego w domu, Small talk po angielsku: zwroty, pytania i dialogi oraz Egzamin FCE (B2 First): format, wyniki, cena
Najczęstsze pytania o naukę angielskiego od podstaw
Od czego zacząć naukę angielskiego jako dorosły?
Od ustalenia celu, krótkiego testu poziomu i codziennych 20–30 minut nauki. Zacznij od zwrotów, które od razu wykorzystasz w rozmowie, i od słuchania.
Ile czasu zajmuje nauka angielskiego od zera?
Według Cambridge English dojście od zera do A2 to orientacyjnie 180–200 godzin nauki z lektorem, a do B1 350–400 godzin. Przy 4 godzinach tygodniowo A2 osiągniesz w około rok.
Ile minut dziennie się uczyć?
Na początek 20–30 minut dziennie. Regularność jest ważniejsza niż długość jednej sesji.
Gramatyka czy słówka na początek?
Najlepiej całe zwroty, a gramatykę dokładaj stopniowo, kiedy wyjaśnia to, czego już używasz.
Czy da się nauczyć angielskiego samemu?
Słownictwa i rozumienia tak, mówienia jest bardzo trudno nauczyć się bez rozmowy. Najlepiej łączyć naukę samodzielną z lekcjami. Plan nauki na własną rękę opisuję w poradniku Jak nauczyć się angielskiego.
Czy po 50 można zacząć naukę angielskiego?
Tak. Wiek utrudnia osiągnięcie poziomu native speakera, ale nie przeszkadza w swobodnej komunikacji, która jest celem większości dorosłych.
Jak wygląda pierwsza lekcja angielskiego dla początkującego dorosłego?
Spokojnie i bez egzaminowania. Zaczynamy od krótkiej rozmowy po polsku o Twoim celu, potem kilka prostych pytań po angielsku i pierwsze zdania o Tobie, ćwiczone na głos. Wychodzisz z planem na kolejne tygodnie.
Jak przełamać strach przed mówieniem po angielsku?
Zacznij od przygotowanych zdań i krótkich rozmów w bezpiecznych warunkach, traktuj błędy jako informację i mierz swoje postępy, na przykład nagrywając się co kilka tygodni.
O autorce
Agnieszka Fronczak
Jestem filolożką angielskiego i norweskiego oraz psychologiem motywacji (studia podyplomowe na Uniwersytecie SWPS). Uczę dorosłych online: indywidualnie, w duecie i w małych grupach. Prowadzę szkołę Trening Językowy.
Więcej o mnieGood luck! · Powodzenia!
Porozmawiajmy o Twoim angielskim
Napisz, czego potrzebujesz. Na bezpłatnej rozmowie sprawdzimy Twój poziom i ustalimy, od czego zacząć.
- Kontakt jest bezpłatny i bez zobowiązań.
- Zajęcia online: indywidualnie, w duecie albo w małej grupie.
- Odezwę się do Ciebie.
Wypełnij formularz
Odezwę się do Ciebie
